Grając w go warto pamiętać o kilku zasadach dobrego zachowania, żeby wszystkim przyjemnie się grało. Jest to szczególnie ważne w klubach i na turniejach, gdzie mamy dużą ilość graczy w małej przestrzeni.
Zasady zachowania sprowadzają się w zasadzie do dwóch:
Bardziej szczegółowa lista wraz z omówieniem poniżej:
1 i 2. Przywitanie się i podziękowanie to podstawa. Ktoś daje nam swój czas i uwagę. Warto za to podziękować.
3. Jeśli gramy z kimś i wyraźnie przegrywamy to warto rozważyć czy zrezygnować. Nasz przeciwnik może wtedy zagrać z kimś silniejszym, a my możemy poszukać gracza bliższego naszej aktualnej sile. Oczywiście można też potraktować rozgrywkę jako lekcję, szcególnie gdy się na to wcześniej umówimy. Wtedy nie ma sensu rezygnowania.
4. Generalnie jak gramy to skupiamy się na grze. Okazjonalne wypowiedzi mogą być ok w zależności od kontekstu, ale nie zapominajmy po co tu jesteśmy. A jesteśmy po to żeby grać a nie gadać. Jeśli przeciwnik zrobi jakiś błąd to go wykorzystajmy. Powstrzymajmy się jednak od uszczypliwego komentarza. Wystarczająco nieprzyjemna będzie utrata kamieni lub terytorium. Nie trzeba nic więcej mówić.
5 i 6. Patrząc na grę z boku jakoś inaczej się myśli, widzi dużo więcej. Naturalnym jest, że chcemy się tym podzielić. Warto jednak się powstrzymać lub przejść ze znajomymi w inne miejsce i wtedy poruszyć temat. Podpowiadając jednej stronie robimy akcję przeciwko drugiej stronie. Jednocześnie podpowiadając komuś w trakcie gry pozbawiamy go możliwości samodzielnej nauki i myślenia. Warto rozgraniczyć gry na te które służą do nauki i na te, gdy gracz sam ćwiczy swoje umiejętności. Nawet najlepsze ruchy i teorie bez odpowiedniej, samodzielnej praktyki na nic się dadzą. Nie pozbawiajmy więc innych tej szansy.
7. Jako gracze często mamy odruch wyciągania kamienia od razu po ruchu. Tak żeby już był gotowy. I wtedy bawimy się nim w rękach, stukamy w stół, zastanawiamy się nad planszą gdzie go postawić lub stawiamy kamień na planszy w odruchu automatycznym, bez przemyślenia czy robimy dobrze. Taki automatyzm potrafi być bardzo kosztowny. Dajmy więc sobie ten ułamek sekundy między wyciąganiem kamienia a jego położeniem na planszy na zastanowienie się. Bo gdy kamień już jest w ręce, to tej dodatkowej chwili już nie ma. Unikniemy też zachowań opisanych szczegółowo niżej. W szczeólności unikniemy przypadku, gdy kamień wypadnie nam z ręki i wpadnie w grupy kamieni na planszy przestawiając je i psując cały układ.
8. Go potrafi być bardzo emocjonujące. Naturalne jest więc, że się stresujemy. Dużo graczy bawi się kamieniem w rękach przed wykonaniem ruchu. Jeśli już to robimy, ograniczmy ruch do małego lub niewidocznego dla drugiego gracza. Bo gdy skupiamy się na planszy, to ciągły ruch ruch w obszarze widzenia potrafi przyciągać uwagę, a przez to rozpraszać.
9. W ramach zajmowania rąk może się zdarzyć, że będziemy stukać kamieniem o stół, inne kamienie lub podnosić i kłaść kamień przed planszą. Wszystkie te akcje wydają nagły, szorstki dźwięk, który jest szczególnie nieprzyjemy dla osób mających wrażliwy słuch. Jest to również bodziec który przyciąga uwagę osób w koło, zamiast zostawić tą uwagę na planszy. Postarajmy się więc nie bawić kamieniem w ogóle, lub robić to w sposób możliwe cichy.
10. Rozmyślając nad ruchem niektóre osoby biorą kamień i wyciągają rękę nad miejsca, gdzie rozważają położenie kamienia. Może to być nieprzyjemne dla niektórych. Jednak głównym powodem czemu tak nie robić jest to, że pokazujemy przyciwnikowi jakie ruchy rozważamy. A nie koniecznie chcemy pokazywać nad czym myślimy.
11. Raz położony kamień pozostaje na planszy. Niedopuszczalne jest przestawianie kamienia który został położony. Nie tylko pokazujemy przeciwnikowi nasze plany, ale też nasze niezdecydowanie. Dodatkowo położony kamień tworzy nowy układ planszy który nasz przeciwnik zaczyna analizować. Przestawiając kamień zmieniamy ten układ. Nie róbmy tego naszemu przeciwnikowi. Szanujmy go.
12. Niektórzy gracze lubią mieć garść kamieni przed sobą, żeby móc wygodnie grać. Nie jest to jednak niezbędne. Ruch który wykonujesz powinien być przemyślany a nie natychmiastowy. Go nie jest grą w kto pierwszy, tylko kto sprytniejszy. Dodatkowo zbite kamienie mogą się pomieszać z tymi wyciągniętymi a wtedy tracisz ciężko zarobione punkty.
O zasadach wspólnej gry można napisać wiele. W zależności od sytuacji pewne zachowania będą tolerowane lub nawet pożądane. Dopóki szanujemy innych i pozwalamy im grać, to będzie wszystko ok. A wrazie potrzeby spytajmy lub ustalmy. Bo lepiej spytać raz, niż nie wiedzieć cały czas.
Więcej o etykiecie na senseis (po angielsku)