Jak uczyć innych go?

Kilka ogólnych zasad uczenia

Uczenie dowolnej rzeczy jest trudne. Szczególnie gdy ma się w tym znaczne doświadczenie. Poniżej kilka ogólnych punktów odnośnie uczenia.

1. Ułóż sobie w głowie co chcesz przedstawić i w jakiej kolejności - chaotyczne tłumaczenie, skakanie z tematu na temat zmniejsza zrozumienie. Idealnie jeśli jedna rzecz wynika naturalnie z drugiej.
2. Powiedz to co trzeba, ale nie więcej. Nie wchodź w rozległe rozważania nt. strategii lub taktyki jeśli nie jest to celem aktualnej lekcji.
3. Nie zalewaj osobę początkującą morzem informacji. Dozuj treści. To, że coś zostało powiedziane nie znaczy, że zostało zapamiętane. A do zrozumienia to jeszcze długa droga.
4. Po każdych kilku zdaniach pozwól uczniowi zrobić przykłady. Suchą teorię szybko się zapomina. Praktyczne ćwiczenia sprzyjają zapamiętywaniu.
5. Pozwól początkującej osobie grać dużo i często. Granie i używanie danej teorii lub techniki zwiększa zrozumienie.
6. Gdy uczysz dopasowuj swój poziom gry do poziomu ucznia. Twoim celem nie jest wygrać. Twoim celem jest zwiększyć zrozumienie ucznia.

Ściąga

Moja sugestia jakie tematy i w jakiej kolejności tłumaczyć osobie która nigdy nie grała w go.

Krótki wstęp (nakreślenie o co w ogóle chodzi):

1. Go to gra polegająca na otaczaniu obszaru
2. Osoba która otoczy więcej obszaru wygrywa
3. Gracze mogą sobie przeszkadzać w otaczaniu obszaru i zbijać się

Rozwinięcie

1. Mamy 3 rozmiary plansz - 9x9 linii, 13x13, 19x19
   • im większa plansza tym dłuższa i bardziej skomplikowana rozgrywka
   • na początku gramy na 9x9
2. Gdzie kłaść kamienie?
   • miejsca styku linii, boki, rogi
   • raz położony kamień się nie rusza
3. Cel gry - otaczanie pola
   • ile pól otoczyłem? Różne kształty i rozmiary
   • na środku, w rogu, na boku
4. Oddechy
   • kamień na środku, boku, rogu
5. Grupy
   • kamienie obok siebie tworzą grupę i mają wspólne oddechy
   • grupa 2, 3, 4 kamieni, różne kształty
     • pytanie do początkującego – ile mają oddechów?
   • kamienie po skosie nie tworzą grupy
6. Zbijanie
   • 1 kamień
   • grupa 2, 3, 4 kamienie
   • ruch nielegalny i zbijanie grupy z 1 okiem
7. Rozpoczynanie gry
   • zawsze czarny pierwszy
   • kamienie stawiamy naprzemiennie – 1 kamień czarny, 1 kamień biały
8. Kończenie gry
   • mówisz pass gdy nie widzisz sensu dalszej gry (nic więcej nie stracisz ani nie zyskasz)
   • gra się kończy gdy obaj gracze powiedzą pass po sobie
   • to, że 1 osoba powiedziała pass nie znaczy, że druga też musi
   • gracz przy każdej turze może się ruszyć lub powiedzieć pass, nie jest tak, że jak raz powie pass to już nie może się ruszać
9. Przykładowa gra z nowym graczem na małej planszy 9×9
   • pozwól nowego graczowi uzyskać trochę obszaru
   • bądź mniej agresywny w trakcie gry niż zwykle
   • prowadzący prawdopodobnie będzie musiał wymusić koniec gry, bo nowi jeszcze nie wiedzą kiedy skończyć
   • jeśli nowy ma wątpliwości czemu teraz koniec, to warto zagrać jeszcze kilka ruchów
10. Liczenie punktów po przykładowej grze
    • zdejmowanie martwych kamieni
      • nowy gracz jeszcze nie wie o okach, więc grupę z 1 okiem możesz zostawić jako żywą albo zbić w trakcie gry
    • miejsca neutralne
    • odejmowanie punktów za stracone kamienie przez włożenie ich do swojego obszaru
    • rearanżacja obszaru dla łatwego liczenia

Tematy po drugiej grze

Gracz miał 2 partie i (mamy nadzieję) zaczął rozumieć jak wygląda przebieg gry. Potencjalnie poczuł też frustrację, że ciągle ma zbijane kamienie i nie wie jak je bronić, dlatego warto wprowadzić pojęcie oka i pokazać czemu grupa z 2 okami jest bezpieczna. Jeśli gracz słabo ogarnia wcześniejsze zasady to warto żeby zagrał jeszcze jedną grę przed wyjaśnieniem oka.

Wstęp do ok

1. Co to jest oko?
   • przykłady grup z 1, 2, 3 okami
2. Zbijanie grupy z 1 okiem
3. Zbijanie grupy z 2 okami
   • Przykład prosty gdzie zbicie jest niemożliwe
   • Przykład gdzie zbicie jest możliwe, choć trudne
4. Żeby obronić grupę przed zbiciem, ta grupa musi:
   • być wystarczająco duża, żeby móc stworzyć 2 oka lub
   • mieć 2 oka

Gracze mają tendencję to wyrabiania sobie nawyku brania kamienia wcześniej, żeby był przygotowanym do ruchu. Niektórzy też myślą na planszy, machając kamieniem nad nią. Warto o tym powiedzieć, żeby się nie utrwaliło.

Kultura gry

1. Nie bierz garści kamieni w ręce przed ruchem
2. Wyjmij kamień gdy chcesz się ruszyć, nie trzymaj kamienia przed ruchem
3. Nie machaj kamieniem nad planszą zastanawiając się gdzie po położyć. Nie przestawiaj też kamienia po położeniu. Namyśl się najpierw gdzie chcesz się ruszyć, sięgnij po kamień i go postaw.
4. Podziękuj za grę.

Powyższe reguły na 1 spotkanie to wystarczająco dużo. Na kolejnych spotkaniach należy poruszyć kolejne ważne rzeczy.

Tematy na 2 spotkanie

Dalej gramy na planszy 9×9.

1. Reguła ko
   • przykład zbijania naprzemiennego
   • plansza powinna się zmieniać, a nie wracać do poprzedniego układu
2. Życie i śmierć
   • 1 oddech = atari
   • powtórzenie tematu oczu, bo to tak ważne
   • zbijanie grupy z 1 okiem
   • zbijanie grupy z 2 okami (często niemożliwe)
   • grupa która nie może utworzyć 2 ok jest nazywana martwą i zdejmowana jako zbita po zakończeniu gry
3. Handicap - fory dla słabszych graczy

Tematy na 3 spotkanie

Gramy na planszy 13×13.

1. Komi – dodatkowe 6,5 punktu dla białego jako wyrównanie przewagi pierwszego ruchu
2. Rogi, boki, centrum
   • reguły ekonomii okrążania obszarów
   • gdzie stawiamy początkowe kamienie 3-3, 4-4, 3-4 i różnice między nimi